Er zijn momenten in het leven waarop we vastlopen. Dat is lang niet altijd omdat we niet weten wat we willen of hoe we daar moeten komen. Het is simpelweg niet altijd zo eenduidig of rechtlijnig. Wat we willen kan verschillende kanten hebben, die soms tegengesteld lijken en soms ook werkelijk met elkaar botsen. Je kunt diep naar verbinding verlangen en tegelijkertijd ruimte nodig hebben. Je kunt van iemand houden en voelen dat je afstand moet nemen.

Wanneer je leven van buiten klopt, maar van binnen niet zo voelt Soms ontmoet ik mensen die op het eerste gezicht weinig reden hebben om hulp te zoeken. Ze hebben een mooi leven opgebouwd. Een fijne relatie, werk waar ze goed in zijn, een gezin, vrienden. Ze zijn intelligent, zelfstandig en gewend om verantwoordelijkheid te nemen. Ze functioneren. Vaak zelfs heel goed. En toch is er iets.

Ons hart als dynamisch reagerend orgaan Het hart is geen geïsoleerde pomp die losstaat van de rest van ons bestaan. Het is onderdeel van een voortdurend bewegend systeem waarin hartslag, bloeddruk, ademhaling, hormonen en het zenuwstelsel elkaar voortdurend beïnvloeden. Ons lichaam is geen verzameling losse onderdelen. Het is een levend geheel dat zich voortdurend afstemt op wat er gebeurt — binnenin ons en om ons heen. Deze afstemming wordt grotendeels geregeld door het auto

De laatste jaren lijkt autisme overal te zijn. Op sociale media herkennen mensen zichzelf in lijstjes en filmpjes. Boeken en podcasts bieden nieuwe perspectieven. Professionals spreken steeds vaker over neurodiversiteit. Tegelijkertijd groeit ook de verwarring. Is autisme een stoornis? Een andere manier van zijn? Het gevolg van trauma? Een reactie op een veeleisende samenleving? Of misschien van alles een beetje?

We leven in een tijd waarin bijna elk ongemak wordt terugverwezen naar het individu. Voel je je eenzaam? Werk aan jezelf. Ben je gespannen? Reguleer je zenuwstelsel. Ben je een paar kilo te zwaar? Gebruik je stappenteller, doe krachttraining en eet meer eiwitten, vooral als je boven de 40 bent. Heb je moeite met relaties? Onderzoek je hechtingsstijl. Voel je je niet gezien? Ga in therapie. Ben je al in therapie geweest? Zoek dan een betere therapeut.

Veel mensen die in mijn praktijk komen, worstelen niet met een gebrek aan verantwoordelijkheid. Integendeel. Ze zijn vaak degene die het overzicht bewaren, wanneer anderen het kwijt zijn. Die aanvoelen wat er speelt, voordat iemand het zelf doorheeft. Die conflicten proberen te verzachten, relaties proberen te redden, gezinnen draaiende houden, teams steunen en voortdurend rekening houden met de impact van hun handelen op anderen. Ze worden gezien als zorgzaam. Sterk. Bewust.

Veel mensen leven grotendeels vanuit hun hoofd. Ze denken, analyseren, plannen, reageren, zorgen, organiseren en bewegen van het ene moment naar het andere zonder nog werkelijk te voelen hoe het is om aanwezig te zijn in zichzelf. Dat gebeurt meestal niet bewust. Vaak is het een geleidelijke beweging die al vroeg begint. Een mens leert zich aanpassen aan wat nodig is: beschikbaar zijn, sterk blijven, rekening houden met anderen, presteren, doorgaan of gevoelens opzijzetten om

Wanneer we een ingrijpende periode meemaken — verlies, ziekte, burn-out, een scheiding, overweldiging of een existentieel keerpunt — ontstaat vaak de wens om “weer de oude” te worden. Alsof herstel betekent dat het leven terugkeert naar hoe het vóór die gebeurtenis was. Maar sommige ervaringen laten zich niet eenvoudig terugdraaien. Soms verandert niet alleen het leven zelf, maar ook onze verhouding tot het leven. Dat kan verwarrend zijn. Pijnlijk ook.

Overal worden we uitgenodigd — of aangespoord — om bewuster, gezonder, succesvoller, rustiger, meer geheeld of meer ontwikkeld te worden. Op zichzelf hoeft daar niets mis mee te zijn. De menselijke neiging tot groei, verdieping en bewustwording is wezenlijk en levend. Er zit iets natuurlijks in het verlangen om dichter bij jezelf te komen, om vrijer te worden, om meer aanwezig te kunnen zijn in je eigen leven. En toch gebeurt er iets merkwaardigs.

Tijdens een recente NARM-training werd ik opnieuw geraakt door hoe veel levendigheid vrijkomt wanneer we aanwezig kunnen blijven bij ons ‘core conflict’: de plek waar ons diepste verlangen en onze grootste angst elkaar ontmoeten.

Over de overgang, innerlijke autoriteit en de impact op onze samenleving Als we de overgang niet langer benaderen als iets dat opgelost moet worden, maar als een fase die bedding vraagt — wat komt er dan vrij? In mijn vorige blog stond die verschuiving centraal. Hier wil ik een stap verder gaan: wat betekent dat voor de vrouw zelf — en welke waarde komt daarmee vrij, voor haar én voor de samenleving?

De overgang is geen hormonale hapering. Het is een fase waarin lichaam, brein en bestaan zich herordenen. Dat is niet licht. Niet maakbaar. En niet zonder frictie. Maar ook niet zonder betekenis. Misschien ligt de werkelijke opgave niet in het oplossen van de overgang, maar in het leren dragen van de vrouw/ mens die we daarin worden — en in het vormgeven van een wereld die haar niet alleen kan dragen, maar haar nodig heeft.

Een grotere innerlijke ruimte geeft ons een bandbreedte waarin meer kan plaatsvinden. Emoties, gedachten, verlangens – ze krijgen er niet alleen plek, ze worden voelbaar op een manier die niet overweldigt. Het is alsof er meer adem is in jezelf: meer ruimte om te observeren, te ervaren, te reageren.

Ware verbinding is geen vaardigheid. Geen techniek. Geen sociaal succes. Het is een staat van zijn. En juist daarom wordt zij zo vaak gemist, terwijl we er zo naar verlangen. We leven in een cultuur die verbinding probeert te maken. Door woorden. Door nabijheid. Door delen, afstemmen, begrijpen. Maar ware verbinding ontstaat niet door inspanning. Zij verschijnt wanneer het doen ontspant en het zijn ruimte krijgt. Verbinding is niet: ik reik naar jou. Verbinding is: ik ben hie

In mijn praktijk ontmoet ik veel mensen die weten hoe ze zouden moeten ontspannen. Ze kennen de ademhalingsoefeningen, doen yoga, mediteren, eten gezond. En toch blijft hun systeem alert, gespannen of uitgeput. Dat is geen falen. Het is een belangrijk signaal. Het parasympathisch zenuwstelsel laat zich namelijk niet activeren door wilskracht of discipline. Het wordt actief wanneer het lichaam veiligheid, draagkracht en toestemming ervaart.

In mijn praktijk ontmoet ik vaak mensen die het gevoel hebben dat ze hun innerlijke roerselen wel begrijpen, maar het niet kunnen voelen. Ze hebben inzicht, woorden, reflectievermogen — en toch blijven klachten bestaan. Spanning. Onrust. Vermoeidheid. Darmklachten. Emotionele labiliteit. Een gevoel van afgesneden zijn, of juist overspoeld. Alsof er iets anders meespeelt. Iets dat niet bereikt wordt via denken alleen.

Wanneer de ziel haar eigen tijd vraagt Er zijn momenten waarop het leven vraagt om gepaste afstand — een zachte terugtrekking, ruimte voor iets anders, een zekere afstand tot de manier waarop verbinding eerder werd geleefd. Niet als afwijzing van de ander, maar als noodzakelijke ruimte om trouw te blijven aan een innerlijke beweging. De liefde voor dierbaren verdwijnt niet, maar de nabijheid trekt zich tijdelijk terug. De vormen waarin contact vanzelfsprekend was, kunnen n

Over dopamine, belichaming en de kunst van genoeg. We leven in een tijd waarin verlangen voortdurend wordt aangewakkerd. Sneller. Meer. Intenser. Nog een prikkel, nog een beloning, nog iets om naar uit te reiken. Psychiater Anna Lembke (zie online video VPRO Tegenlicht) verwoordt dit scherp wanneer ze zegt dat ons brein verslaafd wil zijn. Niet uit zwakte, maar uit biologie. Dopamine is het stofje van verlangen. Het zet ons in beweging, laat ons zoeken, najagen, hopen op he

"This being human is a guest house. Every morning a new arrival. A joy, a depression, a meanness, some momentary awareness comes as an unexpected visitor. Welcome and entertain them all! Even if they’re a crowd of sorrows, who violently sweep your house empty of its furniture, still treat each guest honorably. He may be clearing you out for some new delight. The dark thought, the shame, the malice, meet them at the door laughing, and invite them in. Be grateful for whoever

Externe middelen zoals alarmsystemen, trackers of pepperspray geven een gevoel van controle en kunnen in acute situaties nuttig zijn. Tegelijkertijd zenden ze een subtiel signaal uit: je bent niet veilig, ik ben bang dat er iets kan gebeuren, ik vertrouw de buitenwereld niet en indirect vertrouw ik jou en mezelf niet. Dit signaal is voelbaar, niet alleen cognitief, maar ook in het zenuwstelsel van degene die het draagt en in de energie van het veld om hen heen.