Het leven is geen halleluja, toch lijkt een groot deel van ons moderne leven daarop ingericht. We willen gelukkig zijn. We willen dat het goed met ons gaat. We willen ons ontwikkelen, bewust leven, gezond eten, bewegen, mediteren, betekenisvol werk doen en goede relaties hebben. We verzamelen manieren om ons leven zo in te richten dat we ons er zo prettig mogelijk in voelen. Op zichzelf is daar niets mis mee. Natuurlijk willen we ons goed voelen. Natuurlijk zoeken we liefde,

Daarmee komen we bij iets wat veel groter is dan lichaamsbewustzijn. Ons hele zijn geeft informatie. We nemen waar met onze zintuigen, bewegen, voelen aantrekkingskracht en weerstand, merken spanning en ontspanning op, ervaren plezier, verveling, verzadiging en onrust en reageren voortdurend op andere mensen en onze omgeving. Dat betekent niet dat ieder lichamelijk signaal een waarheid bevat waarnaar we onmiddellijk moeten handelen. Het betekent wel dat een mens een veel rijk

Er zijn momenten waarop je beseft dat je al lange tijd alleen bent met iets wat voor jou wezenlijk is. Niet omdat er niemand om je heen is, en ook niet omdat je niet geliefd bent, maar omdat wat jou bezighoudt, ontroert of nieuwsgierig maakt nauwelijks ergens terugkomt. Je leest een boek dat iets in je opent en zou er het liefst meteen over praten. Je hoort muziek die je raakt en verlangt ernaar iemand te vinden die er ook door geraakt wordt.

Verlangen heeft een merkwaardige dubbelheid. Het kan ons wakker maken. Een verlangen naar liefde, naar een ander leven, naar creativiteit, naar verandering of naar iets wat we nog niet kennen, kan een kracht in ons vrijmaken die ons in beweging brengt. We voelen ineens richting. Iets begint te leven. We willen ontdekken, maken, ontmoeten, groeien. Maar hetzelfde verlangen kan ons ook gevangen houden.

Ons hart als dynamisch reagerend orgaan Het hart is geen geïsoleerde pomp die losstaat van de rest van ons bestaan. Het is onderdeel van een voortdurend bewegend systeem waarin hartslag, bloeddruk, ademhaling, hormonen en het zenuwstelsel elkaar voortdurend beïnvloeden. Ons lichaam is geen verzameling losse onderdelen. Het is een levend geheel dat zich voortdurend afstemt op wat er gebeurt — binnenin ons en om ons heen. Deze afstemming wordt grotendeels geregeld door het auto

De laatste jaren lijkt autisme overal te zijn. Op sociale media herkennen mensen zichzelf in lijstjes en filmpjes. Boeken en podcasts bieden nieuwe perspectieven. Professionals spreken steeds vaker over neurodiversiteit. Tegelijkertijd groeit ook de verwarring. Is autisme een stoornis? Een andere manier van zijn? Het gevolg van trauma? Een reactie op een veeleisende samenleving? Of misschien van alles een beetje?

Veel mensen die in mijn praktijk komen, worstelen niet met een gebrek aan verantwoordelijkheid. Integendeel. Ze zijn vaak degene die het overzicht bewaren, wanneer anderen het kwijt zijn. Die aanvoelen wat er speelt, voordat iemand het zelf doorheeft. Die conflicten proberen te verzachten, relaties proberen te redden, gezinnen draaiende houden, teams steunen en voortdurend rekening houden met de impact van hun handelen op anderen. Ze worden gezien als zorgzaam. Sterk. Bewust.

Over de overgang, innerlijke autoriteit en de impact op onze samenleving Als we de overgang niet langer benaderen als iets dat opgelost moet worden, maar als een fase die bedding vraagt — wat komt er dan vrij? In mijn vorige blog stond die verschuiving centraal. Hier wil ik een stap verder gaan: wat betekent dat voor de vrouw zelf — en welke waarde komt daarmee vrij, voor haar én voor de samenleving?

Vrijheid en de kunst om je eigen levensenergie te bevatten Veel mensen verlangen naar vrijheid. Naar meer ruimte. Meer levendigheid. Meer zichzelf kunnen zijn. We denken vaak dat vrijheid ontstaat wanneer we obstakels opruimen. Wanneer we oude patronen doorzien, relaties loslaten die niet meer kloppen, of eindelijk een andere richting kiezen in werk of leven. En inderdaad: wanneer we ons losmaken van wat ons klein hield, komt er vaak iets vrij. Alsof er weer lucht door ons h

Er zijn periodes in een mensenleven waarin het kan voelen alsof je je hebt teruggetrokken in jezelf. Niet verdwenen — maar alsof iets in jou zich heeft teruggeplooid naar een kleinere, meer beschutte ruimte. De levendigheid die ooit vanzelfsprekend leek, de beweging naar buiten, de spontaniteit in contact of creatie… het kan tijdelijk minder toegankelijk zijn. Alsof je innerlijke wereld compacter is geworden. Veel mensen noemen dat vastzitten.

Ware verbinding is geen vaardigheid. Geen techniek. Geen sociaal succes. Het is een staat van zijn. En juist daarom wordt zij zo vaak gemist, terwijl we er zo naar verlangen. We leven in een cultuur die verbinding probeert te maken. Door woorden. Door nabijheid. Door delen, afstemmen, begrijpen. Maar ware verbinding ontstaat niet door inspanning. Zij verschijnt wanneer het doen ontspant en het zijn ruimte krijgt. Verbinding is niet: ik reik naar jou. Verbinding is: ik ben hie

In mijn praktijk ontmoet ik veel mensen die weten hoe ze zouden moeten ontspannen. Ze kennen de ademhalingsoefeningen, doen yoga, mediteren, eten gezond. En toch blijft hun systeem alert, gespannen of uitgeput. Dat is geen falen. Het is een belangrijk signaal. Het parasympathisch zenuwstelsel laat zich namelijk niet activeren door wilskracht of discipline. Het wordt actief wanneer het lichaam veiligheid, draagkracht en toestemming ervaart.

Over dopamine, belichaming en de kunst van genoeg. We leven in een tijd waarin verlangen voortdurend wordt aangewakkerd. Sneller. Meer. Intenser. Nog een prikkel, nog een beloning, nog iets om naar uit te reiken. Psychiater Anna Lembke (zie online video VPRO Tegenlicht) verwoordt dit scherp wanneer ze zegt dat ons brein verslaafd wil zijn. Niet uit zwakte, maar uit biologie. Dopamine is het stofje van verlangen. Het zet ons in beweging, laat ons zoeken, najagen, hopen op he

"This being human is a guest house. Every morning a new arrival. A joy, a depression, a meanness, some momentary awareness comes as an unexpected visitor. Welcome and entertain them all! Even if they’re a crowd of sorrows, who violently sweep your house empty of its furniture, still treat each guest honorably. He may be clearing you out for some new delight. The dark thought, the shame, the malice, meet them at the door laughing, and invite them in. Be grateful for whoever

Externe middelen zoals alarmsystemen, trackers of pepperspray geven een gevoel van controle en kunnen in acute situaties nuttig zijn. Tegelijkertijd zenden ze een subtiel signaal uit: je bent niet veilig, ik ben bang dat er iets kan gebeuren, ik vertrouw de buitenwereld niet en indirect vertrouw ik jou en mezelf niet. Dit signaal is voelbaar, niet alleen cognitief, maar ook in het zenuwstelsel van degene die het draagt en in de energie van het veld om hen heen.

Rouwen om wat nooit heeft bestaan In lichaamsgericht trauma­werk kom je soms lagen tegen waarvan je niet wist dat ze bestonden. Niet de pijn van wat er wél gebeurd is — die kennen veel mensen. Maar de pijn van wat er nooit heeft kunnen gebeuren. Het verlangen dat geen bedding vond. De nabijheid die er niet was. De veiligheid die je nooit hebt kunnen voelen. De steun die je nodig had, maar die niemand kon geven.

De nacht na de herberg Na de herberg komt geen antwoord. Geen helder plan. Geen nieuw begin in de vorm waarin we het vaak verwachten. Er komt eerst een nacht. De nacht waarin niets hoeft te gebeuren. Waarin het oude jaar nog niet voorbij is, en het nieuwe nog geen vorm heeft aangenomen. Een ruimte tussen wat was en wat nog niet is. Veel mensen ervaren deze dagen als onrustig. Alsof er iets moet worden afgerond, besloten of losgelaten. Alsof er een conclusie nodig is voordat

Wanneer je er klaar mee bent om je steeds aan te passen Er zijn momenten waarop je voelt: “zoals ik het altijd heb gedaan, werkt het niet meer”. Niet omdat het verkeerd was, maar omdat het ooit nodig was — en nu te weinig ruimte laat. Voor jou. Voor wat je voelt. Voor wie je bent geworden. Veel mensen die bij mij in de praktijk komen, herkennen dit. Ze hebben geleerd zich aan te passen: aan verwachtingen, aan relaties, aan wat gevraagd werd. Soms subtiel, soms ingrijpend. N

De verbeelding als innerlijke grond waar we kunnen landen Er zijn van die momenten waarin het leven te veel tegelijk is. Je lichaam staat strak, je gedachten versnellen, en iets in jou trekt zich dieper terug dan je zelf kunt volgen. Alsof er geen ruimte meer is om te voelen wat er van binnen gebeurt. Juist in die momenten wordt vaak vergeten dat we een vermogen bij ons dragen dat stil, zacht en diep herstellend is: onze verbeelding. Niet als dagdromen, of als wegvluchten. M

Een stille herinnering aan wat er ooit was — of nooit is geweest. Ze vertelde over het moment waarop het haar overspoelde. Niet een emotie met een oorzaak, maar een oer-verdriet. Een huilen dat niet meer stopte. Alsof haar hele lichaam wist wat haar hoofd nooit heeft geweten. Ik herkende het onmiddellijk.