Draagkracht

Draagkracht, liefde en de onzichtbare dynamiek van regulatie

Liefde gaat over regulatie

We spreken vaak over liefde in termen van verbinding, intimiteit en samenzijn. Maar liefde gaat óók – en misschien wel eerst – over regulatie: over wat er in het zenuwstelsel gebeurt als we bij een ander zijn, of als we ons juist alleen voelen, zelfs als de ander fysiek aanwezig is.

Draagkracht is hierin een sleutelbegrip. Niet abstract, maar concreet en lichamelijk: kan mijn systeem deze spanning, intimiteit of nabijheid dragen? Liefde die het systeem overstijgt, kan niet ontvangen worden zonder dat het lichaam alarm slaat.

Draagkracht versus holding space

In een veilige ontmoeting wordt draagkracht zichtbaar. Het lichaam krijgt de ruimte om spanning te reguleren, emoties mogen aanwezig zijn zonder dat ze meteen opgelost hoeven te worden. Regulatie ontstaat niet door woorden, maar door aanwezigheid: door iemand die blijft, die niet schrikt of overneemt.

Hier is het verschil met holding space belangrijk. Draagkracht is het innerlijke vermogen om nabijheid te dragen; holding space is de uitnodiging van een ander om aanwezig te zijn bij wat jij voelt. Een ander kan het veld creëren, maar als jouw draagkracht niet toereikend is, kan zelfs de mooiste holding space overweldigend zijn.

Wanneer liefde te veel wordt

Voor veel mensen is nabijheid niet vanzelfsprekend regulerend. Oude lagen van onveiligheid of overweldiging worden geactiveerd. Het lichaam reageert automatisch: aanspannen, aanpassen, terugtrekken of juist extra inspanning leveren. Niet uit onwil, maar uit bescherming. Liefde kan dan voelen als iets waar je je toe moet verhouden, terwijl je innerlijk al vol zit.

Draagkracht is contextueel

Draagkracht verwarren we vaak met persoonlijkheid: sterk of zwak, volwassen of emotioneel beschikbaar. Maar draagkracht is contextueel: afhankelijk van hoeveel ruimte er is voor eigen signalen, hoeveel spanning al aanwezig is, en of regulerende steun beschikbaar is. Iemand kan enorm liefdevol zijn, maar weinig draagkracht hebben voor nabijheid. Dat is geen gebrek aan liefde, maar een gebrek aan regulatie.

De dynamiek tussen twee systemen

In relaties beïnvloeden twee zenuwstelsels elkaar voortdurend. Als de spanning van de één groter is dan de draagkracht van de ander, ontstaat scheefheid: de één wordt actiever, de ander passiever; de één zoekt nabijheid, de ander ruimte. Onzichtbare patronen leiden vaak tot misverstanden en schuldgevoel.

Draagkracht en narcistische afweer

Wanneer draagkracht tekortschiet, kan het systeem een beschermingsstrategie ontwikkelen: narcistische afweer. Dit is geen stoornis, maar een menselijke, biologische strategie om overweldiging te voorkomen. Het systeem leert dat het zichzelf moet reguleren, dat het niets mag nodig hebben, of dat het sterk of onafhankelijk moet zijn om te overleven. Iedereen zet deze strategie soms in; het is een gezond mechanisme.

Onder deze afweer ligt vaak diepe pijn: niet gezien of gespiegeld zijn, het gevoel er alleen voor te staan. Het systeem heeft geleerd gevoelens te vervangen door functie, waardoor nabijheid uitdagend wordt.

In relatie met iemand met narcistische afweer

Wie zich verbindt met iemand met narcistische afweer, ervaart vaak intensiteit en diepgang, maar ook afwezigheid, gebrek aan wederkerigheid en een gevoel van alleen-zijn. Dit raakt het hart en de draagkracht van de ander. Uiteindelijk begint het lichaam signalen te geven: spanning, vermoeidheid, terugtrekking.

Wat helend is

Heling ontstaat niet door uitleggen, overtuigen of wachten tot de ander verandert. Het begint met het zien van wat werkelijk speelt: een systeem dat zichzelf beschermt tegen te veel nabijheid.

Voor degene met narcistische afweer ligt heling in het langzaam vergroten van draagkracht: via het lichaam, veilige en niet-eisende relaties, vertraging. Voor de ander ligt heling in het terugnemen van zichzelf, voelen wat het kost en het respecteren van de eigen grens.

Draagkracht groeit niet door druk, maar door veiligheid. Liefde en verbinding werken het krachtigst als ze uitnodigen zonder te dwingen, als ze ruimte geven voor het systeem om te zakken, te voelen en te reguleren. Holding space kan dit ondersteunen, maar de echte kracht ligt in het innerlijke vermogen om nabijheid te dragen: in draagkracht.

#lichaamsgerichtetherapie #biodynamischepsychologie #narm #traumaheling #draagkracht #regulatie #narcistischeafweer #bescherming #innerlijkecapaciteit #heling