Wederkerigheid is geen rekensom. Wederkerigheid wordt vaak verward met gelijkheid. Met geven en nemen in balans, met eerlijk verdelen, met elkaar tegemoetkomen. Maar wie werkelijk met mensen werkt — in therapie, in relaties, in systemen — weet dat wederkerigheid iets anders is. Het is geen rekensom. Het is een kwaliteit van aanwezigheid. Je merkt haar niet zozeer aan wat er gezegd wordt, maar aan wat er in je lichaam gebeurt. Je blijft aanwezig. Je verdwijnt niet.

Liefde gaat over regulatie We spreken vaak over liefde in termen van verbinding, intimiteit en samenzijn. Maar liefde gaat óók – en misschien wel eerst – over regulatie: over wat er in het zenuwstelsel gebeurt als we bij een ander zijn, of als we ons juist alleen voelen, zelfs als de ander fysiek aanwezig is. Draagkracht is hierin een sleutelbegrip. Niet abstract, maar concreet en lichamelijk: kan mijn systeem deze spanning, intimiteit of nabijheid dragen?

"This being human is a guest house. Every morning a new arrival. A joy, a depression, a meanness, some momentary awareness comes as an unexpected visitor. Welcome and entertain them all! Even if they’re a crowd of sorrows, who violently sweep your house empty of its furniture, still treat each guest honorably. He may be clearing you out for some new delight. The dark thought, the shame, the malice, meet them at the door laughing, and invite them in. Be grateful for whoever

Rouwen om wat nooit heeft bestaan In lichaamsgericht trauma­werk kom je soms lagen tegen waarvan je niet wist dat ze bestonden. Niet de pijn van wat er wél gebeurd is — die kennen veel mensen. Maar de pijn van wat er nooit heeft kunnen gebeuren. Het verlangen dat geen bedding vond. De nabijheid die er niet was. De veiligheid die je nooit hebt kunnen voelen. De steun die je nodig had, maar die niemand kon geven.

De nacht na de herberg Na de herberg komt geen antwoord. Geen helder plan. Geen nieuw begin in de vorm waarin we het vaak verwachten. Er komt eerst een nacht. De nacht waarin niets hoeft te gebeuren. Waarin het oude jaar nog niet voorbij is, en het nieuwe nog geen vorm heeft aangenomen. Een ruimte tussen wat was en wat nog niet is. Veel mensen ervaren deze dagen als onrustig. Alsof er iets moet worden afgerond, besloten of losgelaten. Alsof er een conclusie nodig is voordat

Geen plaats in de herberg — over wat geboren wil worden in het donker Kerstmis valt niet toevallig aan het einde van het jaar. Niet midden in de zomer, niet in de tijd van overvloed en expansie, maar in het donkerste seizoen. Wanneer de dagen kort zijn, de natuur zich heeft teruggetrokken en het leven ondergronds lijkt te zijn gegaan. In oude culturen was dit geen feest van licht tegen de duisternis, maar een eerbetoon aan haar. De winterzonnewende markeerde het moment waaro

Het stille verlangen dat onder je dagelijkse leven ligt. In ieder mens leeft een creatieve stroom. Niet creatief in de zin van schilderen of schrijven, maar in de zin van: een innerlijke beweging die wil groeien, vormgeven, verbinden. Een zachte maar krachtige impuls die van binnenuit richting geeft aan ons leven. Die impuls is er vanaf het begin. Je ziet haar in de nieuwsgierigheid van een kind, in het reiken, in het spel, in de vrijheid om te ontdekken. Het is onze natuur

Vergeving wordt vaak gezien als een teken van volwassenheid, kracht of spirituele groei. Alsof het iets verhevens is — een bewijs dat we erboven kunnen staan. Maar soms is vergeving geen teken van vrijheid, maar van oude trouw. Als kind leren we loyaal te zijn aan de mensen van wie we afhankelijk zijn. Zelfs als zij degene zijn die ons pijn doen. Die loyaliteit is geen keuze; het is een instinct van overleven.

Hechtingspijn is geen emotie, maar een herinnering in het zenuwstelsel Hechtingspijn komt niet uit het hoofd maar uit het lichaam. Ze is niet nieuw; ze wordt opnieuw aangeraakt. Wat in het kind niet kon worden gevoeld omdat het te veel was, leeft door in het volwassen lichaam als een verlangen dat voortdurend zoekt naar voltooiing. We zeggen dan: “Ik word zo getriggerd,” maar in werkelijkheid zegt het lichaam: Iets ouds probeert eindelijk af te maken wat ooit niet kon word