Er is een groep mensen die zich in vrijwel elke beschrijving herkent. Autisme lijkt te passen. Hechtingsproblematiek ook. Co-dependentie klinkt raak. Soms ook hoogbegaafdheid, trauma, ADHD-kenmerken, burn-out of een combinatie daarvan. Elk nieuw kader geeft even een gevoel van herkenning. En tegelijk ook verwarring. Want als alles klopt, wat zegt dat dan eigenlijk?

Ons hart als dynamisch reagerend orgaan Het hart is geen geïsoleerde pomp die losstaat van de rest van ons bestaan. Het is onderdeel van een voortdurend bewegend systeem waarin hartslag, bloeddruk, ademhaling, hormonen en het zenuwstelsel elkaar voortdurend beïnvloeden. Ons lichaam is geen verzameling losse onderdelen. Het is een levend geheel dat zich voortdurend afstemt op wat er gebeurt — binnenin ons en om ons heen. Deze afstemming wordt grotendeels geregeld door het auto

De laatste jaren lijkt autisme overal te zijn. Op sociale media herkennen mensen zichzelf in lijstjes en filmpjes. Boeken en podcasts bieden nieuwe perspectieven. Professionals spreken steeds vaker over neurodiversiteit. Tegelijkertijd groeit ook de verwarring. Is autisme een stoornis? Een andere manier van zijn? Het gevolg van trauma? Een reactie op een veeleisende samenleving? Of misschien van alles een beetje?

We leven in een tijd waarin bijna elk ongemak wordt terugverwezen naar het individu. Voel je je eenzaam? Werk aan jezelf. Ben je gespannen? Reguleer je zenuwstelsel. Ben je een paar kilo te zwaar? Gebruik je stappenteller, doe krachttraining en eet meer eiwitten, vooral als je boven de 40 bent. Heb je moeite met relaties? Onderzoek je hechtingsstijl. Voel je je niet gezien? Ga in therapie. Ben je al in therapie geweest? Zoek dan een betere therapeut.

Veel mensen die in mijn praktijk komen, worstelen niet met een gebrek aan verantwoordelijkheid. Integendeel. Ze zijn vaak degene die het overzicht bewaren, wanneer anderen het kwijt zijn. Die aanvoelen wat er speelt, voordat iemand het zelf doorheeft. Die conflicten proberen te verzachten, relaties proberen te redden, gezinnen draaiende houden, teams steunen en voortdurend rekening houden met de impact van hun handelen op anderen. Ze worden gezien als zorgzaam. Sterk. Bewust.

De overgang is geen hormonale hapering. Het is een fase waarin lichaam, brein en bestaan zich herordenen. Dat is niet licht. Niet maakbaar. En niet zonder frictie. Maar ook niet zonder betekenis. Misschien ligt de werkelijke opgave niet in het oplossen van de overgang, maar in het leren dragen van de vrouw/ mens die we daarin worden — en in het vormgeven van een wereld die haar niet alleen kan dragen, maar haar nodig heeft.

Een grotere innerlijke ruimte geeft ons een bandbreedte waarin meer kan plaatsvinden. Emoties, gedachten, verlangens – ze krijgen er niet alleen plek, ze worden voelbaar op een manier die niet overweldigt. Het is alsof er meer adem is in jezelf: meer ruimte om te observeren, te ervaren, te reageren.

In mijn praktijk ontmoet ik veel mensen die weten hoe ze zouden moeten ontspannen. Ze kennen de ademhalingsoefeningen, doen yoga, mediteren, eten gezond. En toch blijft hun systeem alert, gespannen of uitgeput. Dat is geen falen. Het is een belangrijk signaal. Het parasympathisch zenuwstelsel laat zich namelijk niet activeren door wilskracht of discipline. Het wordt actief wanneer het lichaam veiligheid, draagkracht en toestemming ervaart.