Ik las Het uur van het hart van Irvin Yalom. Het is een bijzonder boek om te lezen, juist omdat Yalom in zijn laatste levensfase zo open schrijft over zijn werk en over zichzelf. Zijn geheugen laat hem steeds vaker in de steek. Hij weet niet meer alles wat hij vroeger wist en kan niet meer op dezelfde manier als therapeut werken als voorheen. Toch — of misschien juist daardoor — wordt in deze therapiesessies iets heel wezenlijks zichtbaar van wat een ontmoeting tussen twee me

Er is een groep mensen die zich in vrijwel elke beschrijving herkent. Autisme lijkt te passen. Hechtingsproblematiek ook. Co-dependentie klinkt raak. Soms ook hoogbegaafdheid, trauma, ADHD-kenmerken, burn-out of een combinatie daarvan. Elk nieuw kader geeft even een gevoel van herkenning. En tegelijk ook verwarring. Want als alles klopt, wat zegt dat dan eigenlijk?

Ons hart als dynamisch reagerend orgaan Het hart is geen geïsoleerde pomp die losstaat van de rest van ons bestaan. Het is onderdeel van een voortdurend bewegend systeem waarin hartslag, bloeddruk, ademhaling, hormonen en het zenuwstelsel elkaar voortdurend beïnvloeden. Ons lichaam is geen verzameling losse onderdelen. Het is een levend geheel dat zich voortdurend afstemt op wat er gebeurt — binnenin ons en om ons heen. Deze afstemming wordt grotendeels geregeld door het auto

De laatste jaren lijkt autisme overal te zijn. Op sociale media herkennen mensen zichzelf in lijstjes en filmpjes. Boeken en podcasts bieden nieuwe perspectieven. Professionals spreken steeds vaker over neurodiversiteit. Tegelijkertijd groeit ook de verwarring. Is autisme een stoornis? Een andere manier van zijn? Het gevolg van trauma? Een reactie op een veeleisende samenleving? Of misschien van alles een beetje?

Veel mensen leven grotendeels vanuit hun hoofd. Ze denken, analyseren, plannen, reageren, zorgen, organiseren en bewegen van het ene moment naar het andere zonder nog werkelijk te voelen hoe het is om aanwezig te zijn in zichzelf. Dat gebeurt meestal niet bewust. Vaak is het een geleidelijke beweging die al vroeg begint. Een mens leert zich aanpassen aan wat nodig is: beschikbaar zijn, sterk blijven, rekening houden met anderen, presteren, doorgaan of gevoelens opzijzetten om

Wanneer we een ingrijpende periode meemaken — verlies, ziekte, burn-out, een scheiding, overweldiging of een existentieel keerpunt — ontstaat vaak de wens om “weer de oude” te worden. Alsof herstel betekent dat het leven terugkeert naar hoe het vóór die gebeurtenis was. Maar sommige ervaringen laten zich niet eenvoudig terugdraaien. Soms verandert niet alleen het leven zelf, maar ook onze verhouding tot het leven. Dat kan verwarrend zijn. Pijnlijk ook.