Hoe blijf je binnen je eigen bedding

Hoe blijf je binnen je eigen bedding: De balans tussen regulatie en expansie.

Het leven als rivier

Het leven stroomt, net als een rivier. Soms golft het water over de oevers, soms staat het stil of droogt het op. Zelfs stilstaand of troebel water zit vol leven – de vorm verandert, maar de essentie blijft. Zo werkt ook ons zenuwstelsel: er zijn momenten van activatie, van bevriezing, van rust, van beweging.

Window of tolerance

Het window of tolerance – een begrip dat is geïntroduceerd door psychiater Dan Siegel – verwijst naar de bandbreedte van ons zenuwstelsel en waar wij ons veilig en in balans voelen. Binnen dit venster kunnen we emoties ervaren zonder overspoeld te raken, helder nadenken, verbonden blijven met onszelf en anderen, en flexibel omgaan met wat het leven vraagt.

Wanneer we buiten dit venster terechtkomen, kan ons systeem twee kanten op bewegen. In hyperarousal schieten we in een staat van overactivatie: onrust, spanning, angst of een sterke vecht- of vluchtreactie. In hypoarousal gebeurt het tegenovergestelde: ons systeem sluit zich af, we voelen ons verdoofd, leeg of bevroren. Beide zijn natuurlijke beschermingsreacties die we allemaal wel herkennen. Maar wanneer ze langdurig aanhouden, raken we ontregeld en verliezen we het gevoel van verbinding.

Het venster kan door trauma of chronische stress smaller worden, waardoor we sneller ontregeld raken.

Ik herken dit zelf vanuit de periode waarin ik geconfronteerd werd met een ernstige vorm van huidkanker. De arts vertelde me dat ik nog kort te leven zou hebben, terwijl ik daar zat met mijn pasgeboren dochter in mijn armen en haar vader naast me. De enorme shock die door me heen ging, heb ik jarenlang ervaren als een belasting van mijn zenuwstelsel – zelfs nog na het goede nieuws dat ik gelukkig later ook ontving. Ik leef nog! Ook cliënten die mijn praktijk bezoeken herkennen de worsteling van ontregeling bij zichzelf of bij naasten. Soms getriggerd door ziekte, een ongeluk, of grote en kleine gebeurtenissen die diepe indruk hebben achtergelaten.

Gelukkig kunnen we ook weer terugveren binnen ons window of tolerance. Niet alleen terugveren: we kunnen de bandbreedte ook op gezonde wijze vergroten. Door lichaamsbewustzijn, steunende relaties en regulerende ervaringen kunnen we stap voor stap meer ruimte en veerkracht ervaren.

De bedding van het zenuwstelsel

Binnen deze bedding kunnen sympathicus en parasympathicus samenstromen: genoeg energie om te handelen, genoeg rust om te herstellen. Wanneer we toch buiten die grenzen raken – te veel activatie of te weinig – reageren we instinctief: vechten, vluchten, bevriezen of terugtrekken. Allemaal beschermingsmechanismen met waardevolle informatie. Dit is een gezonde reactie.

Pas wanneer we langdurig uit balans zijn en de beweeglijkheid verliezen om terug te keren naar, of steun te ervaren van, een gezonde bedding, is er sprake van ontregeling. Lichaamsgerichte en trauma-georiënteerde therapie zijn dan helpend – juist omdat je er vaak niet alleen uitkomt door erover te praten of emoties te uiten. Het zit dieper in je lichaam.

Terugkeren naar regulatie

Lichaamsgerichte en trauma-georiënteerde therapie helpt ons om eerst terug te keren binnen die bedding. Het zenuwstelsel vindt de weg naar regulatie weer organisch: de ademhaling verdiept, spanning lost op, en contact met het lichaam wordt voelbaar.

Je reguleert jezelf voor meer rust en balans, en eigent je de ervaringen toe. Je ervaart dat er meer ruimte in je ontstaat. Een expansie waardoor je jezelf vollediger voelt en het leven als rijker ervaart.

De kracht van ontmoeting

Minstens zo belangrijk is wat er gebeurt in de ontmoeting. In de weerklank en spiegeling van de therapeutische relatie ervaar je niet alleen regulatie, maar ook expansie doordat je innerlijke bandbreedte zich verruimt. Vanuit de veilige bedding van de therapeutische relatie durf je meer van jezelf te voelen, je eigen volheid te belichamen, en komt er ruimte vrij voor vitaliteit, creativiteit en verbondenheid. Dat is de kracht van lichaamsgerichte en trauma-georiënteerde therapie.

Zoals Rumi al dichtte: “Er is een stroom die door alle dingen gaat. We hoeven hem alleen te herkennen.” Daarbij helpen de ogen van de ander – het je gezien voelen in de weerspiegeling.

Jouw rivier

De rivier in jou weet altijd de weg terug. Soms heeft ze bedding nodig, soms meer ruimte, soms een spiegel die haar herinnert dat ze nog altijd stroomt. Lichaamsgerichte en trauma-georiënteerde therapie, gevoed door inzichten uit onder andere de polyvagaaltheorie (Stephen Porges, Deb Dana), Somatic Experiencing (Peter Levine), NARM (Laurence Heller) en biodynamische psychologie (Gerda & Mona Lisa Boyesen), helpt je om die bedding weer te vinden. Niet door te forceren, maar door te luisteren. Niet door je rivier te temmen, maar door haar weer in verbinding te brengen met haar eigen – jouw - natuur.

En wanneer dat gebeurt, ontdek je dat ook de momenten van stilstand of droogte, of de golfjes buiten de oevers, niet fout zijn – maar deel van het geheel. Iedere fase, iedere beweging draagt bij aan de rijkdom van jouw stroom.

Wil je ervaren hoe jij weer bedding kunt vinden?

In mijn praktijk werk ik lichaamsgericht en trauma-georiënteerd, met aandacht voor regulatie, compassie, ontwikkeling en verbinding. Je bent welkom om te ontdekken hoe jouw rivier weer kan stromen.

#windowoftolerance #traumatherapie #lichaamsgerichtetherapie #regulatie #zenuwstelsel #polyvagaal #somaticexperiencing #narm #biodynamischepsychologie #belichaming #peterlevine #laurenceheller #stephenporges #debdana #dansiegel #gerdaboyesen #monalisaboyesen #gabormate